Antibioticumtoediening via de blaas bij symptomen van de lagere urinewegen
Article by:
Blaasinstillaties, of ‘instill’, voor urinewegsymptomen werden in de jaren zeventig geïntroduceerd en zijn al lang een gangbaar concept. Doordat medicijnen rechtstreeks in de blaas kunnen worden ingebracht, kan een instill als alternatieve behandeling dienen. Antibiotica, antischimmelmiddelen en andere medicijnen kunnen worden gebruikt om UWI’s te behandelen of andere oplossingen te bieden voor symptomen van de lagere urinewegen.
Tegenwoordig is een belangrijk kenmerk van de instillatiebehandeling bij UWI het gebruik van deze behandeling in combinatie met verbeterde testmethoden voor UWI. Dankzij gevoeliger testmethoden en gedetailleerde rapportages zijn de aanbevelingen voor behandelingen met op maat samengestelde geneesmiddelen nu duidelijker omschreven.
Snelle links
- Samengesteld antibioticum en antischimmelmiddel voor inbrenging bij UWI >>>
- Het belang van DNA-tests en samengestelde oogdruppels >>>
- Het opsporen van andere bacteriële en schimmelreservoirs >>>
- Extra voordelen van op maat samengestelde geneesmiddelen >>>
- Veiligheid en bruikbaarheid bijbrengen >>>
Bij conventionele laboratoriumtechnieken worden organismen vaak over het hoofd gezien vanwege de beperkingen van standaardtestmethoden. Veel organismen groeien niet goed in standaardurinekweken, wat resulteert in een negatieve uitslag bij een UWI-test. Maar gelukkig zijn de tijden veranderd. Dankzij nieuwere testmethoden kunnen we nu gerichter vaststellen welke bacteriën, schimmels en bijbehorende Biofilms zich in de blaas kunnen bevinden.
Voordelen van deze individuele aanpak zijn onder meer het ontwikkelen of samenstellen van gespecialiseerde druppelmedicijnen die gericht zijn op specifieke micro-organismen, Biofilms aanpakken en het herstel van de blaas bevorderen. Met deze informatie kunnen beter onderbouwde behandelingsbeslissingen worden genomen.
Samengesteld antibioticum en antischimmelmiddel voor inbrenging bij UWI
Dankzij gevoeligere testmethoden leveren laboratoriumonderzoeken tegenwoordig gedetailleerde informatie op die kan leiden tot geschiktere behandelingsopties. Voor patiënten bij wie een chronische of terugkerende UWI, een polymicrobiële infectie of Interstitiële cystitis is vastgesteld en bij wie andere behandelingen hebben gefaald of voortdurend tekortschieten, kunnen instillatiebehandelingen een alternatief zijn.
Wat is een blaasinjectie eigenlijk? Het is een steriele oplossing met antibiotica of antischimmelmiddelen die in specifieke concentraties wordt bereid en vervolgens via een katheter in de blaas wordt ingebracht. Ondanks het duidelijk invasieve karakter van de injectie zijn er tal van redenen waarom deze toedieningswijze voordelen kan bieden.
Een van de opvallendste voordelen van een samengestelde blaasinstillatie is de toediening van antibiotica en antischimmelmiddelen waaraan micro-organismen nog niet eerder zijn blootgesteld.
Hoewel een instillatie in het lichaam wordt ingebracht, wordt deze toch beschouwd als een plaatselijke behandeling. Een plaatselijke behandeling is een behandeling die rechtstreeks op een lichaamsoppervlak wordt aangebracht. Een blaasinstillatie valt onder de categorie plaatselijke behandelingen, omdat de samengestelde oplossing bij het inbrengen het binnenoppervlak van de blaas bedekt.
Het feit dat de behandeling plaatselijk wordt toegediend en slechts in beperkte mate door het lichaam wordt opgenomen, biedt een uniek behandelingsalternatief.
Antibiotica en antischimmelmiddelen die niet oraal kunnen worden toegediend of moeilijk via een intraveneuze behandeling toegankelijk zijn, kunnen worden samengesteld en als oogdruppel worden gebruikt.
Instill-mengsel voor Biofilm-infecties
Hoewel samengestelde inbrengvloeistoffen doorgaans worden gebruikt om specifieke organismen in de blaas aan te pakken, hebben ze het voordeel dat ze ook Biofilms kunnen bestrijden. Indien nodig kunnen aan de oplossing biofilmvernietigende stoffen zoals EDTA worden toegevoegd. Dit geeft de antibiotica een voordeel bij de bestrijding van organismen die bijzonder moeilijk uit te roeien zijn.
Biofilms vormen een complexe barrière die zowel voor antimicrobiële middelen als voor de natuurlijke afweer van het immuunsysteem moeilijk te doorbreken is. Door biofilmoplossers via een instillatie rechtstreeks in de blaas aan te brengen, kan deze biofilmbarrière mogelijk worden doorbroken. Naarmate de biofilm wordt afgebroken, kunnen micro-organismen directer worden aangepakt.
 | "Breaking through these biofilms has been a key to success, as they appear to exist in layers. As each layer is addressed, the organisms seen in the lab work shift, providing direction for treating the next layer." |
Biofilms worden beschouwd als een op zichzelf staand ‘ecosysteem’ binnen een omgeving en zijn grondig onderzocht. Parodontitis, cystische fibrose en niet-genezende wonden zijn allemaal aandoeningen waarbij biofilms zijn aangetroffen.
Biofilms worden dan ook al geruime tijd in verband gebracht met polymicrobiële, chronische en moeilijk te behandelen infecties. Het heeft echter enige tijd geduurd voordat nieuwe behandelingen gericht op Biofilms algemeen aanvaard en effectief toegepast werden.
Het belang van DNA-tests en samengestelde oogdruppels
Sommige organismen zijn verrassend moeilijk te kweken in traditionele kweekmethoden. Dit maakt standaardonderzoek naar zeldzame organismen lastig en leidt vaak tot onnauwkeurige of onvolledige resultaten. Het komt regelmatig voor dat bij dit soort onderzoeken een negatieve uitslag voor een UWI wordt verkregen, zelfs als er symptomen aanwezig zijn.
Bij standaard kweekonderzoek van organismen spelen factoren als voedingsstoffen, temperatuur en vochtigheid een rol; deze moeten allemaal precies goed zijn om groei mogelijk te maken. Zelfs als al deze factoren op elkaar zijn afgestemd, zijn er soorten die simpelweg niet gekweekt kunnen worden. Deze organismen staan bekend als ‘levensvatbaar maar niet kweekbaar’ (VBNC).
Dankzij nieuwere laboratoriumtechnieken zijn enkele beperkingen van de standaardtestmethoden nu verholpen. Tot de meest onderzochte geavanceerde testmethoden behoren DNA-PCR en Next Generation Sequencing. Vroeger waren deze geavanceerde testmethoden alleen beschikbaar voor grote universiteiten en ziekenhuizen. Omdat ze buitengewoon duur waren, werd er zelden gebruik van gemaakt.
Tegenwoordig is dit soort onderzoek, dankzij de betaalbaarheid en andere factoren, breder toegankelijk dan jaren geleden. Met DNA-onderzoek worden organismen geïdentificeerd aan de hand van hun DNA-profiel en krijgen we een beter beeld van wat er zich mogelijk in de Biofilm-laag afspeelt.
De uitgebreide informatie over organismen en antimicrobiële resistentie die uit DNA-tests wordt verkregen, kan clinici beter onderbouwde behandelingsopties bieden en als leidraad dienen bij aanbevelingen voor op maat gemaakte oogdruppels.
Identificatie is het sterke punt van deze testmethode, maar sommige DNA-tests hebben één nadeel: er wordt mogelijk onvoldoende getest op antimicrobiële gevoeligheid.
Het vaststellen van antimicrobiële gevoeligheden
Bij een gevoeligheidstest worden in het laboratorium kleine, bekende concentraties van antimicrobiële middelen op een kweekplaat gedruppeld. De kweekplaat bevat een micro-organisme, en de reactie van dat micro-organisme op het antimicrobiële middel wordt geobserveerd. Als onderdeel van een standaardurinekweek wordt een micro-organisme dat in de urine is geïdentificeerd, één voor één blootgesteld aan verschillende antibiotica. Afhankelijk van hoe het micro-organisme op het antibioticum reageert, kan het als gevoelig of resistent tegen het antibioticum worden aangemerkt.
Hoewel geavanceerde UWI-tests de gevoeligheid vaak niet op deze manier onderzoeken, kan deze beperking worden ondervangen door goede communicatie tussen de arts en de bereidingsapotheek. Grondig onderzoek naar de soort van de micro-organismen, eerdere behandelingen en de beschikbaarheid van producten kan helpen bij het bepalen van de behandeling.
Het opsporen van andere bacteriële en schimmelreservoirs
Gezien de onderlinge samenhang tussen het vaginale en het urinewegmicrobioom, kan het nuttig zijn om te onderzoeken in hoeverre de omliggende gebieden de symptomen beïnvloeden. En in bepaalde situaties kan het ook zinvol zijn om de seksuele partner te laten testen.
Het testen van een seksuele partner op symptomen van vaginale aandoeningen, prostaatklachten of UWI verschilt van het testen op soa’s. Het testen van een partner kan nuttig zijn om micro-organismen op te sporen die bij de ene partner symptomen veroorzaken, terwijl de andere partner geen symptomen vertoont.
Naast de blaas zijn de vagina, de omliggende uitwendige gebieden en de urinebuis zelf de belangrijkste plaatsen waar bacteriën en schimmels zich kunnen nestelen. Bekijk ons interview met Mary Cotter voor meer informatie over bacteriën in de urinewegen.
Het goede nieuws is dat dezelfde laboratoriumtechnologie die wordt gebruikt om urinemonsters te onderzoeken, ook meer informatie kan opleveren over de omliggende gebieden. Zodra er een indicatie is van welke organismen aanwezig zijn, kunnen behandelingen worden samengesteld in de vorm van vaginale gels en zetpillen.
| "When it comes to bacterial reservoirs, the urethra deserves special attention. Clinically, we have noticed that the urethra can harbor organisms for a long period. There is also evidence that the cells in that area can harbor the bacteria. This process allows the organisms to embed into the wall of the bladder, making treatment more difficult." |
Om dit tegen te gaan, zijn er gels ontwikkeld die rechtstreeks in de urinebuis worden aangebracht, de zogenaamde intraurethrale gels. Deze gels kunnen antibiotica, antischimmelmiddelen of beide bevatten. Intraurethrale gels zijn stroperiger dan vaginale gels, waardoor ze langer in contact blijven met de urinebuis en het omliggende gebied. Ze kunnen worden gebruikt in combinatie met blaasinstillaties, waardoor een gecombineerde behandelingsaanpak mogelijk is.
Veiligheid en bruikbaarheid bijbrengen
Omdat een blaasinstillatie als een invasieve ingreep wordt beschouwd, hebben sommige patiënten en artsen begrijpelijke bedenkingen. In de loop van het afgelopen decennium zijn steeds meer artsen zich gaan realiseren welke praktische voordelen het gebruik van blaasinstillatie biedt bij de behandeling van terugkerende en chronische UWI’s.
Patiënten bij wie behandelingen met blaasinstillatie succesvol zijn geweest, variëren in leeftijd van 20 tot 90 jaar. Sommige patiënten kiezen ervoor om naar de praktijk van hun arts te gaan of een thuisverpleegkundige in te schakelen om te helpen bij het toedienen van het samengestelde medicijn, aangezien het proces in het begin intimiderend kan zijn.
Veel patiënten merken echter dat het inbrengen van een kleine katheter en het toedienen van het medicijn thuis, met de juiste instructies en wat oefening, een eenvoudige handeling wordt.
| "We’ve taken care to streamline the process, making it as simple as possible for patients to complete in their own home. From both clinician feedback and pharmacy experience, instills are a safe method for treating polymicrobial infections." |
Om het ongemak zoveel mogelijk te beperken, wordt aanbevolen om kleinere, vooraf gesmeerde katheters van 8 French en lidocaïnegels te gebruiken bij het inbrengen van de katheter. Zodra men vertrouwd is met de procedure, gaat het inbrengen van de katheter, het toedienen van het medicijn en het verwijderen van de katheter vrij snel.
Bekijk ons interview met dr. Sachin Malde voor meer informatie over zijn ervaringen met het voorschrijven van op maat gemaakte oogdruppels voor terugkerende UWI.
Kan een instillatie een nieuwe infectie veroorzaken?
Bij het gebruik van katheters en blaasinstillatiebehandelingen komt vaak de vraag naar herinfectie naar voren. „Breng ik dan weer bacteriën in mijn blaas?” Het korte antwoord is: nee.
| "Throughout the time our pharmacy has been providing bladder instills, finding bacteria that are known as ‘skin contaminants’, which would indicate re-infection, has been incredibly rare." |
Apotheken die betrokken zijn bij geneesmiddelenonderzoek moeten zich houden aan strenge sterilisatieprocedures. Aangezien de transporttijd en de temperatuur tijdens het verzenden van invloed kunnen zijn op de kwaliteit van de geneesmiddelen, is het van cruciaal belang dat er strenge verpakkings- en verzendprocedures worden gehanteerd. Geneesmiddelen, zoals een samengestelde oogdruppel, blijven tot het moment van gebruik gesteriliseerd. Dankzij deze verpakkingsmethode kunnen de oogdruppels bovendien naar vrijwel elke bestemming binnen het land van herkomst worden verzonden.
Extra voordelen van op maat samengestelde geneesmiddelen
Zodra u eraan gewend bent om zelf een katheter in te brengen, bieden blaasinfusies nieuwe mogelijkheden voor het toedienen van samengestelde medicijnen. Oplossingen van heparine, lidocaïne en steroïden kunnen in de blaas worden toegediend om pijn te verlichten en het herstel van de GAG-laag (glycosaminoglycanen) van de blaas te bevorderen.
Andere middelen, zoals hyaluronzuur, kunnen worden gebruikt om de pijnreactie te verminderen en het herstel van de GAG-laag te bevorderen door als een barrière langs het binnenoppervlak van de blaas te fungeren.
De reeks vaginale behandelingen reikt verder dan alleen antimicrobiële middelen. Er zijn ook specifieke vaginale zetpillen ontwikkeld voor pijn en spasmen. Deze bevatten ingrediënten zoals baclofen, gabapentine en diazepam. Deze middelen, samen met de vaginale gels, zetpillen en de intra-urethrale gels, kunnen uw arts meer mogelijkheden bieden om uw symptomen te behandelen en onder controle te houden.
Instill als alternatief voor orale en intraveneuze antimicrobiële middelen bij UWI
Over het algemeen lijkt het gebruik van samengestelde instillatiebehandelingen enkele duidelijke voordelen te bieden ten opzichte van orale en intraveneuze toedieningswijzen. Aangezien de medicatie bij instillatie in de blaas rechtstreeks in contact komt met de micro-organismen, biedt dit een uniek voordeel bij het bestrijden van ziekteverwekkers.
Bovendien wordt er weinig tot geen geneesmiddel via de systemische bloedsomloop in de bloedbaan opgenomen. Omdat het toegediende middel in de blaas blijft, is de kans op veelvoorkomende bijwerkingen van de medicatie aanzienlijk kleiner. Noch patiënten, noch zorgverleners hebben melding gemaakt van een verstoring van de normale darm- of vaginale flora, noch van maagklachten, zoals die bij orale toediening kunnen optreden.
Over het algemeen kan een gecombineerde behandelingsaanpak clinici in staat stellen antibiotica en antischimmelmiddelen te gebruiken waaraan de micro-organismen nog nooit eerder zijn blootgesteld, waardoor de kans op herstel en genezing toeneemt.
Lees meer over antibiotische blaasinstillaties in onze videoserie met deskundigen.
Bekijk ons interview met dr. Ana Flores-Mireles om meer te horen over haar bevindingen op het gebied van blaaskatheterisatie en UWI’s.
Als je vragen of opmerkingen hebt over antibiotica in de vorm van druppels voor UWI, kun je die hieronder delen. Voor antwoorden op andere veelgestelde vragen over chronische en terugkerende UWI kunt u terecht op onze pagina met veelgestelde vragen.
