Zou een onderliggende blaasontsteking de oorzaak kunnen zijn van uw terugkerende UWI?

Als je vaak last hebt van UWI’s, ben je zeker niet de enige. Maar wist je dat terugkerende UWI’s in feite kunnen worden veroorzaakt door een chronische blaasontsteking die nooit helemaal is verdwenen?

Een op de twee vrouwen krijgt in haar leven te maken met een UWI, en naar schatting krijgt tot 44% binnen zes maanden na de eerste UWI opnieuw last van een UWI.

En bij elke nieuwe UWI neemt de kans op een volgende terugval toe.

Dat is geen prettige situatie – met elke UWI neemt de kans toe dat je er weer een krijgt, totdat UWI’s uiteindelijk een vast onderdeel van je dagelijks leven worden. Zo hoort het niet te zijn, en dat hoeft ook niet zo te zijn!

UWI’s bestaan waarschijnlijk al zo lang als de mens een urinebuis heeft, maar langdurige blaasontstekingen en terugkerende UWI’s kwamen vroeger niet altijd zo vaak voor als nu.

Wanneer zijn terugkerende UWI’s dan precies zo’n probleem geworden?

Ga naar de sectie:

• Hoe UWI’s vroeger werden behandeld. >>>>
• Het verschil tussen chronische en terugkerende UWI. >>>>
• Behandeling van een chronische blaasontsteking. >>>>
• Waarom je test negatief kan uitvallen, zelfs als je besmet bent. >>>>
• Maatregelen bij terugkerende UWI’s. >>>>

In de 19e eeuw kreeg je bij een UWI mogelijk bedrust, warme kruidenkompressen, baden en – heel beangstigend – klysma’s op basis van opiaten voorgeschreven. Het is ook mogelijk dat er in sommige delen van de wereld met faagtherapie werd geëxperimenteerd.

Dat was de eerste behandelingsronde. Als je UWI aanhield, kon je rekenen op pleisters op basis van mosterd of ammoniak, orale alkali, aderlatingen (cupping, bloedzuigers of directe aderlatingen) en hoge doses zuuroplossingen.

Niet bepaald de ideale behandelingsmogelijkheden. En het herstel kan wel een paar weken rust vergen. Interessant genoeg werd echter vastgesteld dat vrouwen, eenmaal hersteld, doorgaans geen terugval van een UWI meer hadden. Als je het eenmaal had doorstaan, was de kans groot dat het een eenmalige gebeurtenis was.

Waarom zijn terugkerende UWI’s tegenwoordig dan zo’n probleem?

Er wordt volop gespeculeerd of de moderne aanpak van UWI’s deze situatie daadwerkelijk heeft veroorzaakt. In plaats van te verwachten dat vrouwen zonder hulp herstellen (wie wil er nu vier weken in bed liggen?), wordt al in een vroeg stadium met een antibioticabehandeling begonnen.

Hoewel antibiotica doorgaans zorgen voor een sneller herstel, zorgen ze er niet voor dat ons lichaam immuniteit opbouwt tegen de ziekteverwekker die de UWI heeft veroorzaakt. Zonder de kans om immuniteit op te bouwen, is ons lichaam net zo vatbaar wanneer het de volgende keer aan dezelfde ziekteverwekker wordt blootgesteld.

Het komt ook heel vaak voor dat er een chronische blaasontsteking ontstaat nadat een antibioticabehandeling tegen een UWI niet aanslaat. Dit kan komen doordat de antibiotica te laat zijn voorgeschreven, de behandelingsduur te kort was of de dosering te laag was. Het kan zelfs zijn dat er helemaal het verkeerde antibioticum is voorgeschreven.

Wanneer de behandeling er niet in slaagt de infectie volledig te bestrijden, slagen sommige bacteriën erin te ontsnappen en zich in het slijmvlies van de blaas te verschuilen, waardoor de basis wordt gelegd voor een chronische blaasontsteking.

Dit is één stukje van de puzzel rond het groeiende probleem van terugkerende UWI’s, maar het is zeker niet het enige probleem. Bekijk onze videoserie met experts voor een kort overzicht van de geschiedenis van standaard urinekweken.

Soms kan je begrip van een gezondheidsprobleem vertroebeld raken door de woorden die worden gebruikt om het te beschrijven. Urineweginfecties hebben veel verschillende namen, maar je zult vaak merken dat iedereen het over hetzelfde heeft.

Een urineweginfectie kan op één of meerdere plaatsen in de urinewegen optreden.

Urethritis, cystitis en pyelonefritis zijn gewoon wat ingewikkeldere termen voor respectievelijk een infectie van de urinebuis, de blaas en de nieren. Dit zijn allemaal urineweginfecties.

Er zijn veel aanwijzingen dat terugkerende UWI’s in feite kunnen worden veroorzaakt door een infectie in de blaas die door de behandeling niet volledig is verdwenen.

Een terugkerende UWI die wordt veroorzaakt door een aanhoudende infectie die niet door behandeling wordt genezen, wordt een aanhoudende terugkerende UWI genoemd.

Aanhoudend kan ook als chronisch worden aangeduid, dus de termen ‘chronische cystitis’, ‘chronische UWI’ en ‘aanhoudende, terugkerende UWI’ duiden over het algemeen allemaal op een chronische blaasontsteking.

Laten we eens nader toelichten hoe een UWI überhaupt chronisch kan worden…

Chronische blaasontsteking veroorzaakt door Biofilms

Wanneer ziekteverwekkers voor het eerst in de urinewegen terechtkomen, zweven ze vrij rond. Als ze de kans krijgen, kunnen deze ziekteverwekkers zich vasthechten aan het slijmvlies van de blaas en een complex verweven gemeenschap vormen, afgeschermd door een slijmerige laag beschermende substantie. Deze slijmerige substantie beschermt de gemeenschap tegen antibiotica en schermt haar ook af tegen de natuurlijke afweer van het lichaam.

Een chronische blaasontsteking die zich aan het slijmvlies van je blaas hecht of daarin is ingebed, wordt een Biofilm genoemd.

Je kunt een Biofilm zien als een vergevorderd stadium van een infectie; een stadium waarin een ziekteverwekker veel moeite doet om een veerkrachtige gemeenschap op te bouwen die erop gericht is om op de lange termijn te blijven bestaan.

In plaats van volledig te herstellen van een UWI, kan er in je lichaam een hardnekkige infectie achterblijven die zich stevig aan de blaaswand heeft vastgehecht en niet gemakkelijk te verwijderen is.

Het kan zijn dat u acute symptomen krijgt die lijken op een nieuwe UWI, gevolgd door periodes met lichte of geen symptomen, waarna de acute symptomen weer terugkeren. Dit patroon herhaalt zich vervolgens.

Hoewel dit misschien lijkt op meerdere UWI’s, kan het in feite deel uitmaken van een cyclus die wordt veroorzaakt door een aanhoudende infectie die nooit goed is behandeld en die met tussenpozen weer oplaait.

“I hadn’t even considered that my recurrent UTIs were actually caused by a bladder infection that never quite went away. But when I think about my recurring symptoms, it makes perfect sense.”

Voor iedereen die, net als wij, graag helemaal opgaat in de wetenschap, hebben we een uitgebreidere uitleg gegeven over het fascinerende mechanisme van Biofilms.

Men gaat ervan uit dat Biofilms zoals hier beschreven een rol spelen bij maar liefst 80% van de bacteriële infecties bij mensen. Ze zijn de oorzaak van tandplak, chronische oorontstekingen, maagzweren en tal van andere veelvoorkomende aandoeningen.

Tot voor kort werd echter niet erkend dat Biofilms een rol spelen bij chronische blaasontsteking.

Gelukkig blijkt uit onderzoek nu dat Biofilms in de urinewegen kunnen voorkomen en ook daadwerkelijk voorkomen, en dit onderzoek zal van groot belang zijn bij het vinden van een blijvende behandeling voor terugkerende UWI’s die worden veroorzaakt door een chronische blaasontsteking.

“My doctor suspected my constant UTIs were actually stemming from a chronic infection. I was put on longer term treatment and I haven’t had a UTI in nearly two years!”

Duizenden vrouwen met langdurige, chronische urinewegaandoeningen hebben inmiddels een betere behandeling gevonden en leven nu zonder UWI. We hopen nog meer vrouwen te helpen een genezing te vinden.

Zodra een blaasontsteking het Biofilm-stadium bereikt, kan deze zeer moeilijk te behandelen zijn. Alleen al om deze reden is het uiterst belangrijk om een UWI vroegtijdig en doeltreffend te behandelen.

Dat brengt ons bij het volgende probleem: het is niet altijd mogelijk om een UWI effectief te behandelen als we niet weten welke ziekteverwekker de infectie veroorzaakt.

Antibiotica voor UWI worden voorgeschreven op basis van een weloverwogen inschatting, waarbij wordt uitgegaan van de meest waarschijnlijke oorzaak van de infectie en van het antibioticum dat als de beste behandeling voor die waarschijnlijke oorzaak bekendstaat.

Als het juiste antibioticum wordt voorgeschreven, is de behandeling vaak succesvol. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het gebruik van het verkeerde antibioticum, of het achterwege laten van een behandeling, de kans kan vergroten dat een eenvoudige UWI uitgroeit tot een chronische blaasontsteking.

Het is dus van cruciaal belang om in een vroeg stadium de juiste behandeling te vinden.

Om de juiste behandeling te vinden, is het essentieel om te weten wat de oorzaak van de infectie is. De oorzaak kan alleen worden vastgesteld door middel van onderzoek.

Uiteindelijk kan alleen onderzoek duidelijkheid bieden over hoe een UWI op de juiste manier moet worden behandeld en hoe kan worden voorkomen dat er een chronische blaasontsteking ontstaat.

Het logische verloop zou zijn…

Symptomen → Onderzoek → Diagnose → Behandeling → Genezing

Maar hier ligt een ernstig struikelblok: de tests op UWI zijn erg onnauwkeurig.

Misschien heb je dit zelf wel eens meegemaakt… Je gaat naar een kliniek met symptomen van een UWI, je urinemonster wordt naar het laboratorium gestuurd, maar de uitslag is negatief.

“I had 5 or 6 UTIs in a year, and got tested every time. The results were always negative for bacteria, positive for white blood cells. It didn’t make any sense.”

Dat is zeker frustrerend. Maar je moet weten dat als dit jou overkomt, de kans heel groot is dat de test het bij het verkeerde eind heeft, en niet jouw intuïtie.

En wat zorgwekkend is: een vals-negatief resultaat (wanneer de test negatief uitvalt voor een infectie, terwijl er in werkelijkheid wel sprake is van een infectie) bij een urinetest betekent vaak dat de infectie onbehandeld blijft en zelfs kan verergeren.

Je kunt er niet op vertrouwen dat UWI-tests je een antwoord geven op de vraag wat de oorzaak is van je UWI’s. Dat is het in een notendop.

Nou, dat is het in het kort. Het lange verhaal gaat ongeveer zo…

De wereldwijde norm voor het testen op UWI is gebaseerd op een aantal onderzoeken die in de jaren vijftig zijn uitgevoerd. Deze onderzoeken richtten zich op vrouwen met acute nierinfecties en waren nooit bedoeld om als basis te dienen voor alle toekomstige tests op infecties van de lagere urinewegen.

Maar dat was wel zo. De afgelopen zo’n 60 jaar is bij standaardonderzoek naar UWI dezelfde procedure gevolgd als bij die nierinfectietests uit de jaren vijftig.

Even ter herinnering: een nierinfectie is een infectie van de bovenste urinewegen en kan zeer ernstig zijn. Deze ernst houdt in dat er doorgaans een hoog gehalte aan bacteriën in de urine wordt aangetroffen.

Infecties van de lagere urinewegen (blaas en urinebuis) kunnen al door veel kleinere hoeveelheden bacteriën worden veroorzaakt. Daardoor kan het zijn dat bij onderzoek naar een nierinfectie een infectie van de lagere urinewegen volledig over het hoofd wordt gezien.

En dat is precies wat er bij maar liefst 50% van de standaardonderzoeken naar UWI gebeurt.

Dat klopt, de standaardtesten voor urineweginfecties leveren in wel 50% van de gevallen onnauwkeurige resultaten op.

Concreet betekent dit dat 1 op de 2 UWI-tests negatief kan uitvallen, terwijl er wel degelijk sprake is van een infectie. Misschien heb je dit zelf wel eens meegemaakt: je hebt duidelijke symptomen van een UWI, maar uit de test blijkt dat je geen infectie hebt, en je arts weet niet goed hoe hij verder moet gaan.

“When all my UTI tests came back negative my doctor prescribed me antibiotics in case it got worse, but said they really didn’t know what else they could do. I felt helpless”

Er zijn een aantal gedocumenteerde redenen waarom UWI-tests mislukken, en we hebben deze uitgebreider behandeld in onze hoofdstukken over UWI-tests.

Wanneer er bij terugkerende en chronische UWI’s betere testmethoden zijn toegepast, is in een overweldigend aantal gevallen één specifieke ziekteverwekker of meerdere ziekteverwekkers geïdentificeerd.

“My doctor had me submit a urine sample three times a day, taken directly from my bladder with a syringe. She identified bacteria in my morning samples and was able to prescribe the right antibiotic treatment. I haven’t had a UTI ever since.”

Zodra de oorzaak is vastgesteld, is de kans op een succesvolle en blijvende behandeling veel groter. Daarom hebben we ook enkele tips gegeven over hoe je betere tests op UWI kunt krijgen.

We hebben ook een gratis download samengesteld waarin de verschillende soorten tests worden toegelicht. Geef aan het einde van dit artikel het e-mailadres op waarnaar je de download wilt ontvangen. Of ga nu meteen naar de download.

Waarom je arts je waarschijnlijk niet kan helpen bij terugkerende UWI’s

Artsen baseren zich op richtlijnen om, nou ja, houvast te krijgen bij het stellen van diagnoses en het behandelen van ziekten. In sommige regio’s zijn artsen aan deze richtlijnen gebonden en mogen ze geen onderzoeken of behandelingen aanbevelen die buiten deze richtlijnen vallen.

“Most UTI guidelines are aimed at management of simple uncomplicated UTI. It can be very difficult to successfully manage complex or recurrent UTI in primary care. If symptoms persist, or where there is diagnostic uncertainty GP’s will need to make a referral for specialist assessment." Dr Jon Rees, Chair, Primary Care Urology Society, UK

In andere landen, zoals de VS, hebben artsen toegang tot een reeks verschillende richtlijnen en kunnen ze zelf kiezen welke ze als uitgangspunt voor hun praktijk willen gebruiken.

Beide benaderingen hebben voor- en nadelen. Bij terugkerende UWI’s en chronische blaasontsteking zijn er alleen maar nadelen.

Op dit moment bestaan er geen richtlijnen die artsen kunnen volgen wanneer patiënten met urineweginfecties niet reageren op de standaardbehandeling.

Ner zijn geen richtlijnen om clinici en microbiologen te helpen bij het opsporen en behandelen van Biofilm-infecties van de blaas.

Dit betekent dat er geen melding wordt gemaakt van chronische blaasontsteking die wordt veroorzaakt door Biofilms, noch van de maatregelen die artsen kunnen nemen om hun patiënten te helpen voordat een terugkerende UWI uitgroeit tot een chronische infectie.

En er bestaan zeker geen richtlijnen die artsen advies geven over hoe ze een infectie kunnen herkennen als deze eenmaal chronisch is geworden.

De richtlijnen bevatten ook geen informatie over de onnauwkeurigheden van UWI-tests, waardoor veel zorgverleners zich niet bewust zijn van dit probleem.

Dus ook al kom je misschien bij een kliniek terecht met terugkerende UWI’s, dan is de kans groot dat je dezelfde onderzoeken en behandeling krijgt als wanneer het je eerste UWI zou zijn.

Als patiënt weet u misschien wel meer over chronische blaasontsteking dan uw arts. Zeker als u deze website leest.

“At some point, after months of unsuccessful antibiotics, my doctor said he didn’t think he could help me anymore. But he also didn’t offer any alternatives. I was on my own.”

Maar je kunt je arts hier niet de schuld van geven. Hoewel uit onderzoek is gebleken dat er zich Biofilms in de blaas kunnen vormen en chronische blaasontsteking kunnen veroorzaken, heeft de reguliere medische wereld deze bevindingen nog niet overgenomen.

In werkelijkheid zijn er maar heel weinig artsen die ervaring hebben met het diagnosticeren en behandelen van chronische blaasontsteking.

Zoals we hierboven al hebben vermeld, is het mogelijk dat je een onderliggende blaasontsteking hebt als je al lange tijd last hebt van terugkerende UWI’s.

Een chronische blaasontsteking die wordt veroorzaakt door Biofilms kan erg moeilijk te behandelen zijn, vooral als je niet weet wat de oorzaak is. Maar het achterhalen van de oorzaak is lastig, aangezien de standaardtests voor UWI zo onnauwkeurig zijn.

We know the situation can seem a little daunting, so we have some action steps:

1. Doe de UTI Quiz om direct naar de informatie te gaan die je het hardst nodig hebt.
2. Neem contact met ons op om je verhaal te delen via een kort interview. Jouw inzichten zijn van grote waarde voor ons onderzoek en we horen graag van je.
3. Lees de rest van de informatie op deze website, te beginnen met de problemen rond standaardonderzoek naar UWI. Doe daarna zelf wat onderzoek. Inzicht in het probleem is de eerste stap naar betere onderzoeken en behandelingen.
4. Neem informatie mee als je met je arts gaat praten. De kans is groot dat hij of zij minder weet over chronische blaasontstekingen dan jij.
5. Vraag om een doorverwijzing naar een specialist die je kan helpen. Of ga zelf op zoek naar een behandelaar die ervaring heeft met de behandeling van chronische UWI’s. De meeste artsen kunnen je niet helpen vanwege de richtlijnen voor onderzoek en behandeling waaraan ze zich moeten houden.
6. Vraag om een alternatieve test of regel deze zelf (in de VS heb je daar recht op).
7. Zet je in voor je gezondheid. Pas gewoontes aan die het herstel van je urinewegen mogelijk bemoeilijken.

Ga naar onze pagina met veelgestelde vragen voor antwoorden op veelgestelde vragen over chronische en terugkerende UWI’s.

Vul hieronder je e-mailadres in om onze overzichtstabel met testresultaten te downloaden: